Czym jest wada zgryzu?
O wadzie zgryzu mówimy, kiedy zęby górne i dolne nie spotykają się prawidłowo albo kiedy szczęka i żuchwa rozwijają się nieproporcjonalnie. Część wad wynika z genów, część z nawyków, takich jak długie ssanie smoczka, oddychanie przez usta czy nieprawidłowe połykanie. Wpływ ma też wczesna utrata zębów mlecznych, na przykład z powodu próchnicy.
Najczęstsze wady zgryzu u dzieci
Tyłozgryz
Żuchwa jest cofnięta względem szczęki, a górne siekacze wystają do przodu. Dziecko może mieć cofniętą brodę i trudność z domknięciem ust. Wystające zęby łatwiej też ułamać przy upadku.
Przodozgryz
Dolne zęby ustawiają się przed górnymi, a broda jest wysunięta. To wada, którą warto leczyć jak najwcześniej, ponieważ z wiekiem zwykle się pogłębia.
Zgryz krzyżowy
Część górnych zębów, najczęściej bocznych, zachodzi za dolne. Często towarzyszy mu przesunięcie żuchwy na bok, które może prowadzić do asymetrii twarzy.
Zgryz otwarty
Przy zagryzieniu między przednimi zębami zostaje szpara. Ta wada często wiąże się ze smoczkiem, ssaniem kciuka lub wsuwaniem języka między zęby. Więcej o tym w artykule „Smoczek, kciuk i oddychanie ustami a zgryz dziecka”.
Zgryz głęboki
Górne siekacze zbyt mocno zachodzą na dolne. W skrajnych przypadkach dolne zęby podrażniają dziąsło za górnymi siekaczami.
Stłoczenia i przerwy
Kiedy brakuje miejsca w łuku, zęby stałe ustawiają się krzywo. Odwrotna sytuacja to przerwy między zębami, na przykład diastema między górnymi jedynkami.
Jak sprawdzić zgryz dziecka w domu
Poproś dziecko, żeby się uśmiechnęło z zaciśniętymi zębami, i obejrzyj je z przodu i z boku. Zwróć uwagę, czy:
- górne zęby przednie lekko przykrywają dolne, ale nie całkowicie,
- przednie zęby stykają się, bez szpary między nimi,
- górne zęby boczne leżą na zewnątrz dolnych,
- środek górnych i dolnych jedynek wypada mniej więcej w jednej linii,
- broda nie jest wyraźnie wysunięta ani cofnięta.
Taka obserwacja nie zastąpi badania, ale pomoże Ci zauważyć, że coś jest nie tak. W razie wątpliwości lepiej przyjść na konsultację niż czekać.
Inne sygnały, które warto skonsultować, to chrapanie, oddychanie przez usta w dzień, seplenienie, zgrzytanie zębami w nocy i trudności z odgryzaniem kęsów.
Jak leczy się wady zgryzu u dzieci?
Metoda zależy od wady i od wieku dziecka:
- Obserwacja i zmiana nawyków u najmłodszych, czasem we współpracy z logopedą i laryngologiem.
- Aparaty ruchome w uzębieniu mieszanym, które poszerzają łuk lub kierują wzrostem szczęk. Więcej w artykule „Aparat ruchomy i płytka Schwarza. Poradnik dla rodziców”.
- Aparaty stałe lub nakładki u nastolatków, które precyzyjnie ustawiają zęby stałe. Szczegóły w artykule „Aparat stały u nastolatka. Przebieg leczenia, higiena i jedzenie”.
Plan zawsze ustalam po badaniu i diagnostyce RTG.
Najczęstsze pytania
Czy wady zgryzu są dziedziczne?
Częściowo tak. Budowa szczęk bywa dziedziczna, ale duży wpływ mają też nawyki, oddychanie i stan zębów mlecznych.
Czy wada zgryzu u dziecka może zniknąć sama?
Niektóre drobne nieprawidłowości ustępują same, ale wiele wad z wiekiem się pogłębia. Dlatego warto skonsultować je z ortodontą.
Która wada zgryzu wymaga najszybszego leczenia?
Przodozgryz i zgryz krzyżowy z przesunięciem żuchwy warto skonsultować jak najwcześniej, nawet w uzębieniu mlecznym.
Chcesz, żebym obejrzała zgryz Twojego dziecka?
Przyjmuję dzieci i młodzież we Wrocławiu w dwóch gabinetach: w Centrum Medycznym Mediconcept przy ul. Krzyckiej 94 oraz w MMdent przy al. Hallera 96. Bez skierowania.
Umów konsultacjęArtykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Plan leczenia zawsze ustalam po konsultacji.