Leczycie się u mnie? Tu znajdziecie wszystkie zalecenia.
Zebrałam w jednym miejscu to, co omawiamy w gabinecie: jak nosić i czyścić aparat, jak dbać o zęby, co jeść i co robić, gdy coś się zepsuje. Każdą część możecie wydrukować i powiesić na lodówce.
Aparat ruchomy
Aparat ruchomy działa tylko wtedy, gdy jest w buzi. Najważniejsze jest regularne noszenie.
Noszenie
- Noś aparat tyle godzin dziennie, ile zaleciłam. Zawsze zakładaj go na noc.
- Zdejmuj go do jedzenia, mycia zębów, sportów kontaktowych i pływania.
- Po zdjęciu od razu chowaj aparat do pudełka. Najwięcej aparatów ginie zawiniętych w serwetkę.
- Pierwsze dni mogą być trudniejsze: ucisk, niewyraźna mowa, więcej śliny. To mija zwykle po kilku dniach.
- Zabieraj aparat na każdą wizytę kontrolną.
Śruba
- Rozkręcaj śrubę dokładnie tak, jak zapisałam w zaleceniach. Szybciej nie znaczy lepiej.
- Zapisuj daty rozkręcania, na przykład w kalendarzu w telefonie.
- Kręć zgodnie ze strzałką na aparacie.
- Jeśli po rozkręceniu aparat przestał pasować, nie kręć dalej i zadzwoń do gabinetu.
Czyszczenie
- Myj aparat codziennie miękką szczoteczką i letnią wodą.
- Raz w tygodniu możesz użyć tabletek do czyszczenia aparatów.
- Nie używaj gorącej wody, zmywarki ani wybielaczy. Tworzywo może się odkształcić.
- Trzymaj aparat z dala od zwierząt, psy chętnie go gryzą.
Więcej w artykule Aparat ruchomy i płytka Schwarza.
Aparat stały
Aparat stały pracuje cały czas. Twoim zadaniem jest dbać o czystość zębów i chronić zamki przed uszkodzeniem.
Pierwsze dni
- Zęby mogą być wrażliwe przez kilka dni po założeniu i po każdej kontroli. Pomaga miękkie jedzenie.
- Zamki, które obcierają policzki, zabezpiecz woskiem ortodontycznym.
- Policzki i język przyzwyczajają się do aparatu zwykle w ciągu tygodnia lub dwóch.
Na co dzień
- Gumki wyciągowe noś i wymieniaj dokładnie tak, jak zaleciłam. Działają tylko noszone regularnie.
- Przy sportach kontaktowych noś ochraniacz na zęby.
- Nie obgryzaj paznokci ani długopisów i nie otwieraj niczego zębami.
- Przychodź na kontrole w wyznaczonych terminach. Przekładanie wizyt wydłuża leczenie.
Więcej w artykule Aparat stały u nastolatka.
Nakładki Clear Aligner i Invisalign
Nakładki są wygodne, ale działają tylko wtedy, gdy są noszone przez większość doby.
Noszenie
- Noś nakładki przez większość doby, zwykle 20–22 godziny, chyba że zaleciłam inaczej.
- Zdejmuj je do jedzenia i do picia wszystkiego poza zwykłą wodą.
- Przed ponownym założeniem umyj zęby albo przynajmniej dokładnie wypłucz usta.
- Zmieniaj nakładki na kolejne zgodnie z planem. Nie przeskakuj etapów.
- Zachowaj poprzednią parę na wypadek zgubienia lub uszkodzenia.
Czyszczenie
- Czyść nakładki miękką szczoteczką i letnią wodą, rano i wieczorem.
- Nie używaj pasty do zębów, która może je zmatowić, ani gorącej wody.
- Po wyjęciu zawsze chowaj nakładki do etui.
- Zabieraj nakładki i etui na każdą wizytę kontrolną.
Higiena z aparatem
Wokół zamków i pod aparatem płytka gromadzi się szybciej. Zaniedbania mogą zostawić białe plamy lub ubytki, których nie da się cofnąć.
Codziennie
- Myj zęby po każdym posiłku, a co najmniej rano i wieczorem, przez 2–3 minuty.
- Używaj pasty z fluorem odpowiedniej do wieku dziecka.
- Przy aparacie stałym używaj szczoteczki ortodontycznej i szczoteczki międzyzębowej.
- Dokładnie czyść okolice przy dziąsłach i pod łukiem.
- Płukankę z fluorem stosuj, jeśli ją zaleciłam.
Dla rodziców
- Sprawdzaj od czasu do czasu, jak dziecko myje zęby. U młodszych dzieci doczyszczaj zęby wieczorem.
- Raz na jakiś czas użyjcie tabletek wybarwiających płytkę. Od razu widać, gdzie zostaje osad.
- Irygator może pomóc, ale nie zastępuje szczoteczki.
- Nie rezygnujcie z regularnych wizyt u stomatologa i higienistki w trakcie leczenia.
Jedzenie
Przy aparacie ruchomym i nakładkach wystarczy wyjąć je do jedzenia. Najwięcej ostrożności wymaga aparat stały.
Bez obaw
- makarony, ryż, kasze, zupy
- miękkie pieczywo, naleśniki
- jogurty, sery, jajka
- gotowane warzywa, banany, jagody
- mięso i ryby pokrojone na małe kawałki
Pokrój na małe kawałki
- jabłka, gruszki, surowa marchewka
- kukurydza (zamiast obgryzania z kolby)
- pizza z twardym brzegiem, bagietki
- kanapki ze skórką
Unikaj przy aparacie stałym
- twarde cukierki i lizaki
- krówki, toffi, żelki, gumy do żucia
- orzechy, chipsy tortilla, twarde chrupki
- częste picie słodkich i gazowanych napojów
Gdy coś się dzieje
Większość usterek nie jest groźna, ale nie warto ich odkładać na długo.
Kłujący drucik
Zabezpiecz go woskiem ortodontycznym. Możesz też delikatnie docisnąć go gumką na końcu ołówka.
Odklejony zamek
Jeśli nie rani, nie jest to stan nagły. Zachowaj zamek, jeśli wypadł.
Wypadła gumka lub ligatura
Nic złego się nie dzieje. Daj znać przy okazji.
Pęknięty lub zgubiony aparat ruchomy
Bez aparatu zęby mogą wracać na wcześniejsze miejsce.
Zgubiona lub pęknięta nakładka
Załóż poprzednią parę i zadzwoń po dalsze instrukcje.
Odklejony retainer stały
Zęby mogą zacząć się przesuwać.
Ból po założeniu lub kontroli
To typowe przez kilka dni. Pomaga miękka dieta. W razie potrzeby lek przeciwbólowy odpowiedni dla wieku dziecka, zgodnie z ulotką.
Otarcia i afty
Zabezpiecz drażniący element woskiem. Jeśli rana nie goi się po kilku dniach, zadzwoń.
Uraz zęba lub twarzy
Zgłoś się jak najszybciej do stomatologa lub na SOR, a potem daj mi znać.
Telefony do gabinetów
Po leczeniu: retencja
Zęby mają naturalną tendencję do wracania na stare miejsce. Retencja chroni efekty leczenia na lata.
Retainer stały
- To cienki drucik przyklejony od wewnętrznej strony zębów.
- Czyść go dokładnie szczoteczką i nicią z nawlekaczem lub szczoteczką międzyzębową.
- Nie odgryzaj twardych kęsów przednimi zębami.
- Jeśli się odklei lub ułamie, zadzwoń jak najszybciej.
Aparat retencyjny lub szyna
- Noś go dokładnie tak, jak zaleciłam, najczęściej na noc.
- Dbaj o niego jak o aparat ruchomy: codzienne mycie, pudełko, z dala od gorącej wody.
- Przychodź na wizyty kontrolne retencji, nawet jeśli wszystko wygląda dobrze.
Zestaw do domu
Te rzeczy warto mieć pod ręką w łazience i w plecaku.
Masz pytanie, którego tu nie ma?
Zapytaj na najbliższej wizycie albo zadzwoń do gabinetu. Indywidualne zalecenia z wizyty są zawsze ważniejsze niż ogólne wskazówki z tej strony.
Kontakt do gabinetów