Dla kogo jest aparat stały?
Aparat stały zakładam najczęściej nastolatkom, kiedy wszystkie lub prawie wszystkie zęby mleczne zostały już wymienione na stałe, zwykle około 11.–13. roku życia. Pozwala precyzyjnie ustawić każdy ząb, zamknąć przerwy, wyrównać stłoczenia i skorygować wiele wad zgryzu.
Dla starszej młodzieży alternatywą bywają przezroczyste nakładki. Stosuję dwa systemy: Clear Aligner i Invisalign. Wybór metody zależy od wady i od tego, czy nastolatek będzie systematycznie nosić nakładki.
Jak wygląda zakładanie aparatu stałego?
Zakładanie aparatu nie boli i nie wymaga znieczulenia. Na oczyszczone zęby przyklejam małe zamki, a potem mocuję w nich elastyczny łuk. Cała wizyta trwa zwykle około godziny na jeden łuk.
Przez pierwsze dni zęby mogą być wrażliwe, a zamki mogą obcierać policzki. Pomaga miękka dieta i wosk ortodontyczny, którym zabezpiecza się wystające elementy. Dyskomfort zwykle mija po kilku dniach.
Przebieg leczenia i wizyty kontrolne
Na wizyty kontrolne przychodzi się zwykle co 4–8 tygodni. Wymieniam wtedy łuki na coraz sztywniejsze, aktywuję aparat i sprawdzam postępy. Czasem pacjent dostaje do noszenia małe gumki wyciągowe, które trzeba samodzielnie zakładać.
Leczenie trwa najczęściej od półtora do dwóch i pół roku. Na czas wpływa rodzaj wady, ale też dbanie o aparat i przychodzenie na wizyty w wyznaczonych terminach.
Jak myć zęby z aparatem stałym
Wokół zamków łatwo gromadzi się płytka nazębna. Jeśli zęby nie są dokładnie myte, po zdjęciu aparatu mogą zostać białe plamy lub ubytki. Dlatego:
- myj zęby po każdym posiłku, a co najmniej dwa razy dziennie, szczoteczką ortodontyczną z wycięciem w kształcie litery V,
- czyść przestrzenie między zamkami szczoteczką międzyzębową,
- używaj pasty z fluorem, a jeśli zalecę, także płukanki z fluorem,
- nie zapominaj o regularnych wizytach u stomatologa i higienistki.
Rodzicu, sprawdzaj od czasu do czasu, jak nastolatek myje zęby. Szybkie spojrzenie przed snem pomaga uniknąć problemów, których nie da się potem cofnąć.
Co jeść z aparatem stałym
Z aparatem można jeść prawie wszystko, ale twarde i lepkie pokarmy mogą odkleić zamki lub wygiąć łuk. Odradzam:
- twarde cukierki, orzechy, krówki, toffi i gumy do żucia,
- obgryzanie kukurydzy z kolby i twardych skórek pieczywa,
- gryzienie całych jabłek i marchewek. Lepiej pokroić je na małe kawałki,
- obgryzanie paznokci, długopisów i otwieranie opakowań zębami.
Słodkie napoje warto ograniczyć, bo sprzyjają próchnicy wokół zamków.
Co zrobić, gdy coś się odklei lub kłuje?
- Odklejony zamek: nie jest to stan nagły. Zadzwoń do rejestracji i umów naprawę. Jeśli zamek wypadł, zachowaj go.
- Kłujący drucik: zabezpiecz go woskiem ortodontycznym i umów wizytę.
- Ból zębów po kontroli: to typowe przez dzień lub dwa. Pomaga miękka dieta.
Retencja, czyli co po zdjęciu aparatu
Po zdjęciu aparatu zęby mają tendencję do przesuwania się na wcześniejsze miejsca. Dlatego zakładam retainer, czyli cienki drucik przyklejony od wewnętrznej strony zębów, albo aparat retencyjny zakładany na noc. Retencja to ważna część leczenia, która chroni efekty na lata.
Jeśli Twoje dziecko jest młodsze i ma jeszcze zęby mleczne, przeczytaj artykuł „Aparat ruchomy i płytka Schwarza. Poradnik dla rodziców”.
Najczęstsze pytania
Ile trwa leczenie aparatem stałym?
Najczęściej od półtora do dwóch i pół roku, w zależności od wady i współpracy pacjenta.
Czy z aparatem stałym można uprawiać sport?
Tak. Przy sportach kontaktowych warto nosić ochraniacz na zęby.
Chcesz, żebym obejrzała zgryz Twojego dziecka?
Przyjmuję dzieci i młodzież we Wrocławiu w dwóch gabinetach: w Centrum Medycznym Mediconcept przy ul. Krzyckiej 94 oraz w MMdent przy al. Hallera 96. Bez skierowania.
Umów konsultacjęArtykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Plan leczenia zawsze ustalam po konsultacji.