Smoczek i butelka
Ssanie smoczka jest dla niemowlęcia naturalne i uspokajające. Problem zaczyna się, gdy trwa zbyt długo. Długotrwałe ssanie może prowadzić do zgryzu otwartego, czyli szpary między przednimi zębami, a także do zwężenia górnej szczęki i zgryzu krzyżowego.
Najlepiej stopniowo ograniczać smoczek po pierwszych urodzinach i odstawić go do około 2.–3. roku życia. Podobnie z butelką: warto w tym czasie przejść na kubek.
Ssanie kciuka i palców
Ssanie kciuka działa podobnie jak smoczek, ale trudniej je przerwać, bo kciuk jest zawsze pod ręką. Jeśli nawyk utrzymuje się po trzecich urodzinach, warto go skonsultować z ortodontą, zwłaszcza gdy widać już zmiany w ustawieniu zębów.
Co pomaga:
- spokojna rozmowa i chwalenie dziecka zamiast karcenia,
- zajęcie rąk w sytuacjach, w których dziecko najczęściej ssie kciuk, na przykład przy oglądaniu bajek,
- kalendarz z naklejkami za dni bez ssania,
- u starszych dzieci, jeśli trzeba, prosty aparat przypominający o nawyku.
Oddychanie przez usta i chrapanie
Dziecko powinno oddychać nosem, także w nocy. Stałe oddychanie przez usta zmienia ułożenie języka i może sprzyjać zwężeniu szczęki, zgryzowi krzyżowemu i otwartemu. Częstą przyczyną są przerośnięte migdałki lub przewlekły katar.
Jeśli Twoje dziecko często śpi z otwartą buzią, chrapie albo ma ciągle zatkany nos, warto skonsultować je z laryngologiem dziecięcym. Leczenie ortodontyczne daje trwalsze efekty, gdy dziecko oddycha prawidłowo.
Nieprawidłowe połykanie i ułożenie języka
Niemowlęta połykają, wysuwając język do przodu. Z czasem ten sposób powinien się zmienić. Jeśli u starszego dziecka język nadal opiera się o zęby lub wsuwa się między nie, może to utrwalać zgryz otwarty i powodować seplenienie.
W takich przypadkach często współpracuję z logopedą. Ćwiczenia mięśni języka i warg wspierają leczenie ortodontyczne i pomagają utrzymać jego efekty.
Inne nawyki, na które warto zwrócić uwagę
- Obgryzanie paznokci i ołówków może przesuwać zęby przednie.
- Podpieranie brody ręką przez wiele godzin dziennie obciąża jedną stronę żuchwy.
- Zgrzytanie zębami w nocy warto zgłosić stomatologowi lub ortodoncie.
- Miękka dieta bez gryzienia twardszych pokarmów słabiej stymuluje rozwój szczęk. Warto podawać dziecku na przykład surowe jabłko czy marchewkę.
Kiedy iść z tym do ortodonty
Jeśli szkodliwy nawyk utrzymuje się po trzecich urodzinach albo widzisz już zmiany w ustawieniu zębów, umów konsultację. Wspólnie ocenimy, czy wystarczy zmiana nawyku, czy potrzebne jest leczenie. Przeczytaj też artykuł „Kiedy pierwsza wizyta u ortodonty?”.
Najczęstsze pytania
Do kiedy dziecko może ssać smoczek?
Najlepiej stopniowo ograniczać smoczek po pierwszych urodzinach i odstawić go do około 2.–3. roku życia.
Czy ssanie kciuka powoduje wadę zgryzu?
Długotrwałe ssanie kciuka może prowadzić do zgryzu otwartego i zwężenia szczęki, zwłaszcza jeśli utrzymuje się po 3. roku życia.
Czy oddychanie przez usta ma wpływ na zęby?
Tak. Stałe oddychanie przez usta zmienia ułożenie języka i może sprzyjać wadom zgryzu. Warto szukać przyczyny u laryngologa.
Chcesz, żebym obejrzała zgryz Twojego dziecka?
Przyjmuję dzieci i młodzież we Wrocławiu w dwóch gabinetach: w Centrum Medycznym Mediconcept przy ul. Krzyckiej 94 oraz w MMdent przy al. Hallera 96. Bez skierowania.
Umów konsultacjęArtykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Plan leczenia zawsze ustalam po konsultacji.