Czym jest aparat ruchomy?
Aparat ruchomy to aparat, który dziecko samo zakłada i zdejmuje. Składa się z płytki z tworzywa dopasowanej do podniebienia lub dolnego łuku, drucianych elementów, które trzymają go na zębach, i często śruby, którą stopniowo się rozkręca.
Stosuję go głównie u dzieci w wieku około 6–12 lat, kiedy szczęki jeszcze rosną. Dzięki temu można poszerzyć zwężony łuk, zrobić miejsce dla zębów stałych albo pokierować wzrostem szczęki i żuchwy.
Płytka Schwarza
Płytka Schwarza to jeden z najczęściej stosowanych aparatów ruchomych. Ma śrubę, którą rodzic rozkręca specjalnym kluczykiem według moich zaleceń, na przykład raz w tygodniu o ćwierć obrotu. Śruba delikatnie poszerza łuk zębowy lub przesuwa wybrane zęby.
Śrubę rozkręcaj tylko tak, jak zaleciłam. Szybsze rozkręcanie nie przyspieszy leczenia, a aparat może przestać pasować.
Ile godzin dziennie nosić aparat?
Aparat działa tylko wtedy, gdy jest w buzi. Zwykle zalecam noszenie go przez kilkanaście godzin na dobę, w tym całą noc. Dokładny czas ustalam indywidualnie dla każdego dziecka.
Aparat zdejmuje się do jedzenia, mycia zębów i uprawiania sportów kontaktowych. Najwięcej godzin dziecko „zbiera” w nocy i po powrocie ze szkoły.
Pierwsze dni z aparatem
Na początku aparat może uwierać, a dziecko może mówić trochę niewyraźnie i mieć więcej śliny. To normalne i zwykle mija po kilku dniach. Pomaga czytanie na głos i rozmowa z aparatem w buzi.
Jeśli aparat obciera dziąsło do rany albo nie da się go założyć, proszę go nie nosić na siłę, tylko zadzwonić do rejestracji. Poprawię go na wizycie.
Jak czyścić aparat ruchomy
- Myj aparat codziennie miękką szczoteczką i wodą z odrobiną mydła lub pasty.
- Nie używaj gorącej wody, bo tworzywo może się odkształcić.
- Raz w tygodniu możesz użyć tabletek do czyszczenia aparatów.
- Po zdjęciu zawsze chowaj aparat do pudełka. Najwięcej aparatów ginie zawiniętych w serwetkę.
- Trzymaj aparat z dala od psa, który chętnie go pogryzie.
Jak zmotywować dziecko do noszenia aparatu
Najczęstszym powodem słabych efektów jest zbyt krótkie noszenie aparatu. Kilka sposobów, które sprawdzają się u moich pacjentów:
- stała pora zakładania, na przykład zaraz po kolacji i umyciu zębów,
- kalendarz z naklejkami za każdy dzień noszenia,
- wybranie z dzieckiem koloru aparatu, jeśli to możliwe,
- chwalenie za postępy, które widać na wizytach kontrolnych,
- spokojne przypomnienia zamiast kar.
Na wizytach rozmawiam z dzieckiem bezpośrednio i pokazuję mu, jak zmieniają się zęby. Dzieci, które rozumieją, po co jest aparat, chętniej go noszą.
Wizyty kontrolne i dalsze leczenie
Na kontrolę przychodzi się zwykle co 6–8 tygodni. Sprawdzam wtedy efekty, dopasowanie aparatu i ewentualnie go koryguję. Po zakończeniu leczenia aparatem ruchomym część dzieci nie potrzebuje już kolejnego aparatu, a u części w okresie dojrzewania zakładam aparat stały. Więcej w artykule „Aparat stały u nastolatka. Przebieg leczenia, higiena i jedzenie”.
Najczęstsze pytania
Czy dziecko może jeść w aparacie ruchomym?
Nie. Aparat ruchomy zdejmuje się do jedzenia i zakłada z powrotem po umyciu zębów.
Co zrobić, gdy aparat ruchomy pękł lub zginął?
Proszę zadzwonić do rejestracji i umówić wizytę. Nie warto długo czekać, bo zęby mogą wrócić na wcześniejsze miejsce.
Chcesz, żebym obejrzała zgryz Twojego dziecka?
Przyjmuję dzieci i młodzież we Wrocławiu w dwóch gabinetach: w Centrum Medycznym Mediconcept przy ul. Krzyckiej 94 oraz w MMdent przy al. Hallera 96. Bez skierowania.
Umów konsultacjęArtykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania. Plan leczenia zawsze ustalam po konsultacji.